‎‎فشار خون  داخل سرخرگ ها توسط میزان قدرت پمپ عضلانی قلب و مقاومت ‏و سختی دیواره سرخرگ ها ایجاد شده و برای خونرسانی مناسب به بافت ها لازم ‏است . با این حال افزایش نامتناسب این فشار ( كه توسط واحد میلیمتر جیوه اندازه ‏گیری می شود ) در طولانی مدت باعث تخریب دیواره سرخرگ ها ( مخصوصاً عروق ‏قلبی و مغزی ) شده و خطرناك است . سكته قلبی ( انفاركتوس ) و سكته مغزی ( ‏براثر انسداد سرخرگی و یا پارگی عروق آن ) نارسایی كلیوی ،عوارض چشمی ‏ونارسایی قلب از عوارض مهم فشار خون بالا می باشند. نكته مهم اینست كه فرد مبتلا ‏به فشار خون بالا ( مگر در موارد بسیار شدید ) علامت خاصی نداشته و فقط با كنترل ‏دوره ای و منظم فشار خون در فرد می توان به وجود آن پی برد و درمان مناسب و ‏جلوگیری از عوارض وخیم آن را شروع كرد . ‏

اندازه گیری فشار خون معمولاً توسط دستگاههای جیوه ای وكاملاً آسان انجام ‏می شود . میزان فشار خون به واحد میلیمتر جیوه بوده و شامل 2 جزء است . جزء اول ‏فشار خون در هنگام انقباض قلب بوده و اصطلاحاً فشار سیستولی نام دارد . جزء دوم ‏فشار خون در هنگام استراحت قلب بوده و اصطلاحاً فشار دیاستولی نام دارد . فشار ‏خون 90/140 ( 140 روی 90 ) یعنی فشار سیستولی 140 و فشار دیاستولی 90 میلیمتر ‏جیوه.‏

بهترین میزان فشار خون در صورتی است كه فشار سیستولی كمتر از 120 و فشار ‏دیاستولی كمتر از 80 میلیمتر جیوه می باشد ( اصطلاحاً كمتر از 12 روی 8 ). مقادیر ‏بالاتر از 90/140 معمولاً نیاز به درمان دارند كه البته ممكن است ابتدا با رژیم غذایی ‏مناسب و كاهش وزن و فعالیت ورزشی به درمان آن پرداخت و در صورت عدم ‏موفقیت این روش ، درمان دارویی را شروع كرد . البته ممكن است در برخی بیماران ‏مثلاً افراد دیابتی و یا در صورت وجود عوامل خطر ساز متعدد آستانه شروع درمان ‏دارویی پایین تر باشد ( 85/130 ). ‏

چاقی ، تحرك كم ،تغذیه نامناسب از مهمترین عوامل ایجاد كننده فشار خون بالا ‏در جامعه ما می باشد و می توان با ورزش منظم ، حفظ وزن مناسب و رژیم غذایی ‏سالم از ایجاد این بیماری پیشگیری كرد و یا موارد خفیف و متوسط فشار خون بالا را ‏كنترل كرد . با این حال در صورت وجود فشار خون بالا و عدم كنترل آن توسط ‏روشهای فوق ،شروع درمان دارویی كاملاً حیاتی بوده و برای پیشگیری از عوارض ‏كشنده آن باید انجام شود .‏

داروهایی كه برای كنترل فشار خون بكار می روند بسیار متنوع بوده و براساس شرایط ‏بیمار و نظر پزشك انتخاب شده و پیگیری دوره ای از نظر موفقیت درمان و عوارض ‏احتمالی داروها و تصمیم گیری در رابطه با تغییر میزان دارو و یا تعویض دارو ، لازم ‏است . ممكن است برای رسیدن به فشار خون ایده آل چندین بار تغییر میزان دارو و ‏یا تعویض دارو لازم باشد .‏

نكته مهم : گاهاً در برخی بیماران این تصور ایجاد می شود كه با رسیدن فشار خون به ‏حد ایده آل بیماری ایشان درمان شده و باید درمان قطع شود ؛ قطع دارو و برگشتن به ‏عادات غذایی قبل منجر به عود فشار خون شده و فقط با كنترل و درمان دارویی علائم ‏فشار خون می توان از عوارض آن جلوگیری كرد .‏

میزان نمك مصرف شده در فرد مبتلا به فشارخون بالا ، در تنظیم فشارخون و موفقیت ‏درمان دارویی بسیار حائز اهمیت است . میزان توصیه شده مصرف نمك كمتر از 2 ‏گرم روزانه است . عدم استفاده از نمك در هنگام طبخ غذا در این زمینه بسیار كمك ‏كننده است . ضمناً توجه به میزان نمك موجود در غذاهای آماده از قبیل ‏fast-food‏ و ‏یا كنسروها مهم می باشد .‏

فشار خون بسیار شدید (فشار سیستولی بیشتر از 180 و فشار دیاستولی بیشتر از 110 ‏میلیمتر جیوه  ) با خطر عوارض زودرس از قبیل خونریزی مغزی ویا نارسایی كلیوی ‏حاد همراه می باشند و ممكن است نیاز به بستری در بیمارستان و استفاده از داروهای ‏تزریقی جهت كنترل فوری فشار خون باشد . در صورت توصیه پزشك به بستری ‏هیچگاه از این امر اجتناب نكنید .‏

كنترل فشار خون درصورت طولانی مدت از طریق مراجعه منظم به پزشك و ‏ترجیحاً استفاده از دستگاه های كنترل فشارخون در منزل (مخصوصاً انواع دیجیتالی) ‏انجام شده و جهت رسیدن به هدف، لازم می باشند .ممكن است هولتر فشارخون ‏‏(دستگاه فشارخون دیجیتالی متصل به بیمار) برای 48- 24 ساعت برای بیمار در نظر ‏گرفته شود تا فشارخون در طول شبانه روز درهنگام فعالیت و استراحت ارزیابی شده ‏و درمان مناسب طبق آن انجام شود . ‏

مصرف سیگار و دخانیات در فرد مبتلا به فشار خون ، علاوه بر افزایش فشارخون با ‏خطر بسیار بالای حمله های قلبی همراه است و حتماً باید قطع شود .‏

گاهاً برخی موارد فشارخون بالا (مخصوصاً انواع شدید ) ناشی از علل قابل برگشت ‏نظیر تنگی سرخرگ كلیوی و یا بیماریهای غدد می باشد . در این موارد درمان عوامل ‏ایجاد كننده ممكن است با بهبود فشارخون همراه باشند . ‏

‎قند موجود در جریان خون گلوكز بوده و برای تولید انرژی به بافتها تحویل داده می شود. ‏تنظیم میزان قند خون توسط هورمون انسولین انجام می شود. انسولین در حقیقت موجب ‏مصرف گلوكز توسط بافت ها می شود. كاهش تولید انسولین توسط غده پانكراس و یا ‏مقاومت بافتها به انسولین منجر به عدم مصرف گلوكز و در نتیجه افزایش میزان قند خون ‏علیرغم گرسنگی بافتها می شود. در این شرایط بیماری دیابت ایجاد می شود كه با گلوكز ‏ناشتای خون بیشتر از 126 میلی گرم در دسی لیتر مشخص می شود. میزان گلوكز ناشتای ‏خون بین 110 تا 126 میلی گرم در دسی لیتر نشان دهنده شروع بیماری دیابت و اصطلاحاً ‏عدم تحمل قند خون می باشد. اولین علائم دیابت به صورت تشنگی و تكرر ادرار و ‏پرنوشی می باشد و موارد شدید منجربه اختلال هوشیاری، نارسایی كلیوی و اسیدی شدن ‏خون می شود.‏

‎   ‎‏ با این حال باید در نظر داشت كه اغلب مبتلایان به دیابت علایم مختصر داشته و از ‏بیماری خود آگاه نمی باشند. این در حالی است كه قند بالای خون به صورت خاموش ‏وبی صدا منجر به نارسایی كلیوی، تخریب اعصاب و عروق و عوارض شدید چشمی شده ‏و زمینه ساز سكته های قلبی زودرس و نارسایی قلبی می باشد. بنابراین آزمایشات دوره ای ‏برای بررسی میزان قند خون حتی در افراد بی علامت ضروری است. ‏

عدم تولید انسولین توسط غده پانكراس ، دیابت تیپ1 است كه عمدتاً در سنین جوانی ‏دیده می شود. دیابت تیپ2 كه شیوع بسیار بیشتری دارد ناشی از مقاومت بافت ها به ‏انسولین بوده و زمینه ژنتیك و فامیلی بسیار قوی دارد. چاقی و بی تحركی در این رابطه ‏بسیار تأثیرگذار بوده و كنترل وزن و فعالیت ورزشی در پیشگیری از دیابت و كنترل آن ‏نقش بسزایی دارند. در صورت ابتلای فرد به بیماری دیابت درمان سریع ضروری است .در ‏موارد عدم تحمل قند كه گلوكز خون ناشتا بین 126-110 میلی گرم در دسی لیتر است. ‏كاهش وزن، تغذیه مناسب و فعالیت ورزشی توصیه شده و بررسی سایر عوامل خطرساز ‏نظیر فشار خون و چربی خون بالا جهت اصلاح در صورت وجود انجام می شود. قند خون ‏بالاتر از 126 میلی گرم در دسی لیتر نیاز به درمان دارویی دارد و در موارد خفیف از ‏درمانهای خوراكی نظیر مت فورمین ویا گلیبن كلامید و در موارد غیر قابل كنترل از ‏انسولین تزریقی استفاده می شود. كنترل منظم قند خون در آزمایشگاه و ترجیحاً توسط ‏دستگاه های دیجیتال گلوكومتر در منزل برای مناسب بودن درمان الزامی است. مراجعه ‏دوره ای جهت بررسی عوارض كلیوی و چشمی تحت نظر متخصص مربوطه انجام می ‏شود. ‏

در رابطه با عوارض قلبی عروقی دیابت، كنترل فشار خون و چربی خون بسیار اهمیت ‏دارد. فشارخون یك فرد دیابتی باید كمتر از 80/130 میلیمتر جیوه باشد و میزان جزء ‏LDL‏ كلسترول باید كمتر از 100 میلی گرم در دسی لیتر باشد. در غیر این صورت درمان ‏دارویی لازم است. قطعاً مصرف سیگار در یك فرد دیابتی حكم خودكشی را داشته و باید ‏شدیداً مورد اجتناب باشد. عوارض ناشی از آسیب های عروقی در بیماران دیابتی شدیدتر ‏بوده و لزوم تشخیص سریع آن را مطرح می سازد؛ بنابراین هرگونه علائمی از قبیل ‏احساس سنگینی در قفسه سینه و تنگی نفس در هنگام فعالیت هشدار دهنده بوده و لزوم ‏مراجعه به متخصص قلب را گوشزد می كند. ممكن است قبل از شروع فعالیت ورزشی در ‏فرد دیابتی نیاز به بررسی از نظر قلبی باشد. ‏

چربی خون از مهمترین عوامل خطرساز برای ایجاد بیمار عروق قلبی و ایجاد سكته ‏های قلبی است. چربی خون بالا در فرد مبتلا علامت و نشانه خاصی ایجاد نمی ‏كند(مگر در موارد بسیار شدید). رسوب آهسته آن در عروق قلبی با ایجاد پلاكهای ‏چربی در طور سالیان فرد را مستعد حملات قلبی می نماید. بنابراین بررسی میزان ‏چربی خون از سنین پایین (معمولا 25 سالگی) توصیه می شود. ‏

آنچه در گزارش آزمایشگاه به عنوان اجزاء چربی خون ذكر می شود شامل كلسترول، ‏LDL,HDL‏ و تری گلیسرید است. ‏LDL,HDL‏ اجزاء كلسترول می باشند كه ‏LDL‏ جزء آسیب رسان و مضر آن بوده و ‏HDL‏ جزء محافظت كننده و مفید آن ‏می باشد. نكته مهم این است كه تفسیر میزان گزارش شده توسط آزمایشگاه برعهده ‏پزشك می باشد ؛ به عنوان مثال ‏LDL‏ در حد 160-150 ممكن است در یك فرد ‏سالم و بدون عوامل خطرساز دیگر نیاز به درمان دارویی نداشته باشد ولی ‏LDL‏ در ‏حد 110 برای یك فرد دیابتی و یا در حضور عوامل خطرساز متعدد پزشك را ملزم به ‏شروع درمان دارویی نماید. بنابراین نتیجه آزمایش چربی خون خود را حتماً به یك ‏پزشك (ترجیحاً متخصص قلب و عروق) نشان دهید. ‏

چربی خون بالا در اغلب موارد زمینه ژنتیكی و فامیلی دارد. با این حال برخی از عوامل ‏به میزان مصرف الكل و برخی داروها منجر به افزایش اجزاء آسیب رسان و كاهش بخش ‏مفید چربی خون می شوند. ورزش منظم، تغذیه مناسب و كاهش وزن اضافی عكس ‏اثرات فوق را ایجاد می نماید. درمان چربی خون براساس شرایط بیمار و نظر پزشك انجام ‏می شود. در صورت افزایش متوسط چربی خون در فردی كه عوامل خطرساز كمی دارد ‏ابتدا تغییر رژیم غذایی و الگوی زندگی توصیه می شود. در صورت عدم تغییر كافی در ‏میزان چربی خون توسط این روش بعد از 2تا 3 ماه ممكن است نیاز به درمان دارویی باشد. ‏در موارد شدید افزایش چربی خون و همچنین در افرادی كه عوامل خطرساز زیادی دارند ‏از همان ابتدا درمان دارویی در كنار روشهای تغییر الگوی تغذیه و فعالیت تجویز شده و ‏آزمایشات دوره ای از جهت تعیین اثر كافی دارو و تنظیم میزان آن انجام می شود. ‏

نكته: طبیعی شدن میزان چربی خون با دارو نشانه رفع كامل بیماری چربی خون نیست و ‏قطع دارو و عدم رعایت نكات بهداشتی منجر به عود بیماری می شود و روشهای درمانی ‏در صورت استمرار منجر به كاهش خطر سكته های قلبی در فرد می شود. رژیم غذایی ‏سالم و كم چرب به همه افراد حتی بدون عوامل خطرساز توصیه می شود و بررسی میزان ‏چربی خون در افراد سالم از سن 25 سالگی هر 5 سال یك بار لازم است‏‏.

درمان دارویی چربی خون بالا عمدتاً برای كاهش جزء ‏LDL‏ كلسترول بوده و شامل ‏داروهای لووستاتین سیمواستاتین آتورواستاتین و … می باشد. این داروها نقش اثبات شده ‏ای در كاهش حملات قلبی و مرگ ومیر در افراد مبتلا به كلسترول بالای خون دارند. ‏گاهاً در موارد افزایش شدید تری گلیسیرید خون نیاز به داروهایی از قبیل جمفیبروزیل یا ‏كلوفیبرات می باشد. مهمترین عارضه (اگرچه نادر) داروهای فوق عوارض كبدی و با ‏شیوع كمتر عضلانی می باشد. بنابراین مصرف هم زمان داروهای دیگر باید تحت نظر ‏پزشك بوده و آزمایشات لازم به صورت دوره ای درخواست شود. ‏

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از محققان‎‎ دانشگاه‎ پنسيلوانيا , قارچها حاوي‎ مقـدار زيادي‎ از اوگوتيونين‎ هستند كه‎ خواص‎ آنتـي‎ اكسيداني‎‎ بسيار قوي‎ از خود نشان‎ مي دهد و فقط به‎‎ وسيله قارچ‎ توليد مي‎ شود.

به‎‎‎ گفته محققان‎‎‎ اين دانشگاه مهمترين مزيت‎ قارچ‎ در مقايسه‎‎ با ميوه هـا و سبـزي‎‎ هـاي آنتي‎ اكسيدان‎‎ دار,اين است‎ كه‎‎ بـا پـختـه شدن‎‎‎‎ اين ماده‎ غذايي‎ ارگوتيونين آن بر خلاف‎ آنتي‎ اكسيدان‎ هـاي‎‎ ميـوه‎‎ و سبـزي تجـزيـه نمي‎‎‎شود و خاصيت‎ انتي اكسيداني خـود را از دست‎ نمي‎ دهد.

قارچ‎ به‎ طور معمول‎ ۱۲ برابر سبوس‎ آرد و ۴ برابر جگر مرغ آنتي‎ اكسيدان‎ دارد

دكتر كليفورد سيپر از دانشكده پزشكي دانشگاه هاروارد كه تحقيق او در مجله ساينس چاپ شده مي‌گويد يك مدت زمان خودداري كامل از خوردن غذا به مدت ‪۱۶‬ ساعت براي سازگار شدن با ساعت جديد ، كفايت مي‌كند.

وي گفت كسي كه از آمريكا به ژاپن سفر مي‌كند بايد خود را با يك تغيير زماني ‪۱۱‬ساعته سازگار كند.

به گفته او از آنجا كه ساعت بدن هر روز مقدار بسيار كمي در هر روز تغيير مي‌كند، بطور متوسط حدود يك هفته طول مي‌كشد تا مسافري كه اين فاصله را طي مي‌كند خود را با الگوي زماني جديد وفق دهد.

سيپر و همكارانش مي‌دانستند در شرايطي كه مواد غذايي كم است ، حيوانات مي توانند براي بالا بردن بخت خود در يافتن غذا ، بر ساعت زيستي طبيعي خود چيره شوند.

او گفت مطالعات نشان داده است موشهايي كه به آنها فقط در زماني غذا داده شد كه معمولا ساعت خواب آنها بود، ساعت بدنشان را با برنامه جديد سازگار كردند. آنها يكي دو ساعت قبل از زمان تغذيه بيدار و هشيار بودند تا بهترين بخت را براي به دست آوردن غذا داشته باشند.

سيپر گفت : اين ساز و كار در مغز انسان كار گذاشته شده ولي كسي اين را نمي داند..

او و همكارانش تصميم گرفتند اين ساز و كار را پيدا كنند. آنها براي اين كار از چند موش استفاده كردند كه با مهندسي ژنتيك يك ژن مهم آنها به نام ‪BMAL۱‬كه ساعت بدن را تنظيم مي‌كند، برداشته شده بود. آنها اين ژن را داخل پوسته يك ويروس خالي شده قرار دادند و به اين طريق آن را فقط در سلولهاي مغز كه براي مطالعه مورد نظر محققان بود، منتقل كردند.

زماني كه دانشمندان اين ژن را در منطقه كوچكي از هيپوتالاموس به نام هسته سوپراكياسمايي (كه ساعت اصلي بدن است) قرار دادند ، در موشها برنامه اي ايجاد شد كه خواب و بيداريشان را تنظيم مي‌كرد اما به زمان غذا خوردن آنها ربطي نداشت.

سيپر گفت اگر اين موشها را بيدار نكنيم از گرسنگي مي‌ميرند.

اما زماني كه دانشمندان ژن ياد شده را فقط در قسمتي از هيپوتالاموس به نام هسته دورسو مدي ( كه كار آن تنظيم زمان بيداري و غذا خوردن است) قرار دادند ، موشها خود را با برنامه غذايي انطباق دادند اما كم و زياد شدن نور روز در آنها اثري نداشت.

سيپر گفت زماني كه غذا كم است ، ساعت دوم مي‌تواند بر ساعت اول بدن چيره شود. به گفته او اين ژن‌ها كه به عنوان ساعت بدن كار مي‌كنند در بدن همه پستانداران از جمله انسان وجود دارد.

لازم به ذكر است در گياهان غده‌اي نسبت به ساير انواع سبزي‌ها ميزان بيشتري ويتامين C و نياسين و منيزم وجود دارد كه حتي بيشتر از ميزان اين مواد موجود در پرتغال است.

همچنين  روغن موجود در شلغم سيستم ايمني را تقويت مي‌كند علاوه بر اين آنفوسيان موجود در قسمت‌هاي بنفش و آبي شلغم، سيستم‌ قلبي و عروقي را محافظت مي‌كند.

یادآور می شود، بر اين اساس ۱۰۰ گرم شلغم تنها ۲۴ كالري انرژي دارد و به همين دليل متخصصان توصيه مي‌كنند بخصوص در فصل زمستان كه شلغم بسيار لطيف و تازه است و ميزان مواد مفيد آن بالاست، زياد از آن مصرف كنيد

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از  ماهنامه سرطان ، مطالعات جديد از سوي دانشمندان دانشگاه کاليفرنيا در لوس آنجلس نشان داده است: افراد سيگاري که مقادير زيادي از مواد شيميايي موسوم به فلاونوئيدها را مصرف مي کنند کمتر با خطر ابتلا به سرطان ريه مواجه هستند. فلاونوئيدها ذرات گياهي محلول در آب هستند که داراي خواص آنتي اکسيدان و ضد التهابي مي باشند.

گفتني است که هر دوي اين ويژگي ها مانع از آسيب رسيدن به بافتها مي شوند.

دکتر زو - فنگ شانگ، پژوهشگر مرکز سرطان جونسون در دانشگاه کاليفرنيا و استاد بهداشت عمومي و همه گيرشناسي در اين باره گفت: آنچه که از اين تحقيقات به دست آمد و براي ما بي نهايت جالب بود اين است که برخي از انواع فلاونوئيدها با کاهش خطر بروز سرطان ريه در افراد سيگاري در ارتباط هستند.

وي افزود: اين يافته بويژه از اين نظر جالب بود که خود تنباکو بزرگترين عامل ابتلا به سرطان ريه است و با اين اقدام تغذيه اي مي توان از بروز سرطان ريه پيشگيري کرد.

در طول اين تحقيقات، پژوهشگران ۵۵۸ نفر که مبتلا به سرطان ريه بودند و ۸۳۷ فرد سالم مورد آزمايش قرار گرفته و سابقه رژيم غذايي اين افراد نيز تجزيه و تحليل شد.

نتايج اين تحقيقات نشان داد: افرادي که از مواد غذايي حاوي فلانوئيدهاي خاص استفاده مي کنند ظاهرا در برابر سرطان ريه حفاظت مي شوند.

آزمايشات دقيق تر نشان داده است که فلاونوئيدها با جلوگيري از شکل گيري رگ هاي خوني که باعث رشد تومورها مي شوند، از بدن در برابر بروز سرطان ريه محافظت مي کنند.

تومورهاي سرطاني رگ هاي خوني را توليد مي کنند تا بتوانند با کمک اين رگ ها رشد کرده و گسترش پيدا کنند.

فلاونوئيدها هم چنين رشد سلولهاي سرطاني را متوقف مي کنند و امکان مرگ سلولي برنامه ريزي شده و طبيعي را در بدن فراهم مي نمايند.

به گفته پژوهشگران؛ ميوه ها و سبزيجاتي که بيشترين ميزان فلاونوئيدهاي خاص را دارند شامل توت فرنگي، چاي سبز و سياه، سيب، پياز و نخودفرنگي هستند.

با اين حال شانگ تاکيد کرده است: از آنجا که اين پژوهش براي اولين بار انجام گرفته لذا هنوز هيچ نوع توصيه اي براي تغيير در رژيم غذايي ارائه نمي شود و اين کار مستلزم انجام تحقيقات بيشتر و در نتيجه ارائه نتايج قطعي تر است.

اما با اين حال به طور کلي مصرف ميوه و سبزيجات بيشتر همواره براي بدن مفيد است و توصيه مي شود.

خواص آنتي اکسيداني فلاونوئيدها به گونه اي است که مي توانند اثرات مخرب ناشي از کشيدن سيگار روي مولکول دي ان آ، را از بين ببرند. اين پژوهشگران در نظر دارند که در مطالعات بعدي خود به طور دقيق دريابند که کدام گروه از ميوه ها و سبزيجات مي توانند چنين اثرات مطلوبي داشته باشند.  

ماسکهای طبیعی برای پوست

 

با ماسک چاودار( گندم سیاه) از لکه های پوستتان خلاص شوید:

 

ماسک چاودار آسیاب شده برای پاک سازی عمیق پوست و زدودن لکه های سیاه از آن، ماسکی ایده ال است. این ماسک هم چنین می تواند جریان خون ولنف داخل پوست را سرعت بخشیده واز چرب شدن بیش از حد پوست جلوگیری کند. لذا کسانی که پوست نسبتا خشکی دارند نباید از این ماسک استفاده کنند.

تهیه ماسک چاودار آسیاب شده بسیار ساده است. بعد از صاف کردن چاودار پخته شده آنها را داخل ظرفی نسبتا گشاد قرار داده و چند دقیقه ای آنها خوب له کنید. بعد از مالیدن پوره چاودار بر صورتتان باید پانزده دقیقه صبر کنید. سپس صورت خود را با آب ولرم تمییز کنید. با اعمال این ماسک بر روی پوست بدنتان نیز می توانید نتایج شگفت انگیزی به دست آورید.

 

 

در خانه برای خودمان ماسک تهیه کنیم:

تخم مرغ، عسل، ماست جز موادی هستند که تقریبا در هر خانهای میتوان آن ها را به راحتی یافت. اما این بار ما آن ها را برای تهیه غذا به کار نبرده و این مواد را در تهیه ماسک های زیبایی استفاده خواهیم کرد. آماده اید؟ خوب پس شروع می کنیم!

ماسک مغذی به دلیل داشتن روغن بادام و زرده تخم مرغ می تواند پوست شما را به خوبی تغذیه کرده و به مثابه پوست کودکان در آورد. این نوع ماسک مغذی را ماهی یک بار می توانید استفاده کنید.                          

 

   مواد لازم برای تهیه ماسک مغذی:

- 3 قاشق مربا خوری بادام آرد شده

- 1 قاشق مربا خوری روغن بادام

- 1  قاشق مربا خوری خامه

- 1 عدد زرده تخم مرغ

 

طرز تهیه: مواد ذکر شده را تا وقتی که قوامی غلیظ پیدا کند در یک کاسه به خوبی به هم بزنید. این ملغمه را بر روی پوست صورت ( به جز حدقه چشم ها) مالیده 15 الی 20 دقیقه به حال خود رها کنید. بعد با آب ولرم خوب بشویید. نتیجه تاثیر این ماسک بر پوست صورتتان را به صورت کاهش چین و چروک و پوستی صاف و براق مشاهده خواهید کرد.

 

 ماسک التیام بخش:

استفاده وکاربرد این ماسک اللخصوص در ماههای گرم و بعد از حمام های آفتاب ایده ال است. در نتیجه تاثیر نرم کننده عسل و گلیسرین این ماسک می تواند میزان رطوبت پوست را افزایش دهد.

   مواد لازم برای تهیه ماسک التیام بخش:

- 1 عدد لیموی بزرگ

- 3 قاشق سوپ خوری عسل

- کمی گلیسرین

 

 طرز تهیه: آب لیمو وعسل را با حرکات سریع چنگال و یا هم زن به خوبی قاطی کرده و 15 گرم گلیسرین به آن اضافه کنید. تا زمانی که مخلوطمان قوام خاصی یابد آن ها را به هم می زنیم. ماسک تهیه شده را بدون ماساژ به صورت وگردنتان بمالید. 15 دقیقه صبر کرده و با آب ولرم ان ها را بشوئید. پوست شما به بهترین شکل مرطوب شده است.

 

ماسک آرام بخش:

این ماسک در عین حالی که می تواند به پوست شما راحتی و آرامش ببخشد هم چنین می تواند امکان برنزه شدن آسان تر پوستتان را فراهم سازد. اجزای تشکیل دهنده مخلوط این ماسک پوست شما را تغذیه کرده و به آن ظاهری صاف و زیبا می بخشد.

 

   مواد لازم برای تهیه ماسک:

- 1 عدد زرده تخم مرغ

- 1 کاسه ماست

- 1  قاشق مربا خوری روغن زیتون

- 5 قطره روغن هویج

 

 طرز تهیه:زرده تخم مرغ را به همراه 2 قاشق مربا خوری ماست به هم بزنید. سپس روغن زیتون و روغن هویج را به آن اضافه کنید. این مخلوط را بر روی پوست صورت و گردنتان بمالید. 20 دقیقه صبر کرده و با آب ولرم بشوئید. این ماسک علاوه بر محافظت پوست شما در مقابل اشعه آفتاب و تسهیل درجه برنزه شدن پوست شما، خاصیت تغذیه و مرطوب کنندکی را نیز دارد.

 

ماسک های مخصوص بدن

 

اگر دوست دارد پوست بدن شما همانند ابریشم نرم ولطیف باشد، این دو ماسک را حتما در خانه تهیه کرده و استفاده نمایید.

کرم پیلینگ (لایه برداری):

کرم پیلینگی که طرز تهیه ان این جا قید شده را باید هر ماه یک بار استفاده کنید. این لایه بردار خانگی سلول های مرده را از پوست شما دور ساخته و پوستتان را نرم و براق جلوه خواهد داد.

 

   مواد لازم برای تهیه ماسک:

- 1 قاشق سوپ خوری نمک دریا

- 3 قاشق سوپ خوری روغن زیتون

 

طرز تهیه: نمک دریا را ابتدا به قطعات کوچک تقسیم کرده و با روغن زیتون کاملا مخلوط سازید. حال وقت آن است که دوش ولرمی بگیرید. مخلوطی که اماده ساخته اید را با حرکات دایره وار بر بدنتان به همراه ماساز بمالید. این مخلوط را اللخصوص در پاشنه ها، ارنج ها، و زانو ها مورد استفاده قرار داده و دقایق بعد با ولرم بشویید. در نتیجه اعمال این ماسک بر روی پوستتان سلول های مرده از روی پوست دور شده و پوست برای مراقبت های دیکر آماده میشود.

 

اصولی برای تداوم زیبایی صورت

ماسک های گیاهی

- ماسک های مخصوص پوست های خشک:

      

       - ماسک کدو: کدوی را در آب پخته و بعد از نرم شدنش حسابی له کرده به اندازه 2 قاشق سوپ خوری جدا می کنیم و با 1 قاشق سوپ خوری روغن زیتون و یا روغن بادام هم می زنیم. این ملغمه را به صورت می مالیم. بعد از 20 دقیقه با آب ولرم می شوییم.

      - ماسک هویج: 2 هویج متوسط را رنده کرده و با سفیده تخم مرغ خوب به هم بزنید. به این مخلوط 1 قاشق چای خوری روغن زیتون و یا شیر و هم چنین مقدار کمی نشاسته علاوه کنید.  صورت و گردن خود  را با این ماسک پوشانده و بعد از 30 دقیقه آن را با آب ولرم بشوئید.

      - ماسک کاهو: برگ های کاهو را ریز ریز کنید بر روی آن ها روغن زیتون و چند قطره ای آب لیمو اضافه کنید تا کمی چسبناک شود. این ماسک را بر روی صورتتان مالیده و 20 دقیقه بعد کم کم آن را ابتدا با آب گرم و بعد با سرد بشوئید. به جای کاهو در این ماسک می توان از ترب رنده شده و یا پوره سیب زمینی هم استفاده کنید.

      - ماسک موز: 1 عدد موز را بعد از له کردن با یک قاشق مربا خوری شیر و یا خامه به هم بزنید. این مخلوط را بر روی صورتتان مالیده و از 20 دقیقه صبر با آب ولرم بشوئید.

      - ماسک سیب: بعد از رنده کردن سیبی 1 قاشق سوپ خوری روغن زیتون، کمی شیر و یا خامه به آن علاوه کنید. سپس این مخلوط را بر صورت و گردنتان بمالید.

      - ماسک هلو: بعد از له کردن هلوی کاملا رسیده ای به آن آبی که در آن گل بابونه جوشانده اید کم کم اضافه کنید تا قوامی خمیری یابد. سپس این مخلوط را بر صورتتان مالیده بعد از 20 دقیقه انتظار با آب گرم بشوئید.

      - ماسک خیار: خیاری را رنده کرده و بر روی آن چند قطره آب لیمو بریزید. حال این مخلوط را بر صورت و گردنتان بمالید. 20 دقیقه صبر کرده و صورتتان را با دستمال مرطوبی پاک کنید. می توانید صورتتان را بشویید.

-  ماسک های مخصوص پوست های چرب:

      - ماسک سیب:  بعد از رنده کردن 1 و یا 2 عدد سیب بدان سفیده تخم مرغی که خوب به هم زده اید را علاوه کنید. مخلوط به دست آمده را بر روی صورت و گردنتان مالیده، 20 دقیقه صبر کرده و سپس با آب ولرم بشوئید.

 

گیاهان دیگری که در امر زیبایی مورد استفاده دارند:

    

- تنتور ختمی: 2 قاشق سوپ خوری برگ ختمی و یا ریشه خرد شده آن را در 300 گرم یک ساعت خیس کرده، سپس آن را صاف کنید. تنتور به دست آمده را می توانید برای رفع بیماری های قارچی و در کمپرس پوست خشک استفاده کنید.

 

- برگ نعنای آب پز: 100 گرم برگ نعناع در قابلمه ای که نصف آن پر از آب جوش می باشد یک ساعت خیس کرده و آن را به شکل حمام برای رفع تورم وخستگی پاها استفاده کنید.

 

- بخار گل سرخ: بر روی قابلمه پر از آب جوشانی که به ملایمت در حال جوشیدن است الکی ویا آبکشی را قرار دهید. حال بر روی قاعده الک و یا آبکش برگ های گل سرخ بریزید. می توانید صورتتان را تا 15 الی 20 سانتی متری گل برگ ها نزدیک کنید. یادتان نرود که مو هایتان را با حولهای بپوشانید. روغن فرار گل سرخ به شکل بخار بر روی پوست صورتتان نشسته و به آن شادابی خواهد بخشید.

  

ماسک های روی

با توجه به اینکه چهره هر فرد در برخورد با او ، اولین نقطه ای است که به دید می آید ، عجیب نیست که  اکثر افراد به چهره و صورت خود توجهی صد چندان نشان می دهند . متاسفانه گاهی همین توجه بیش از حد باعث روی آوردن به روشهای غیر علمی و غیر کارشناسانه و استفاده از موادی مثل ماسک های صورت یا کریمهای مختلف می شود که گاهی مشکلاتی غیر قابل جبران به وجود می آورد . ولی ما چندین ماسک طبیعی صورت را به شما پیشنهاد می کنیم که با توجه به اصول علمی تهیه می شوند و کاملا طبیعی هستند .

اولین نکته در باره ماسکها ، این است که بدانید چگونه از آنها استفاده کنید . ماسک های سالم به تمیز شدن حفره های پوست(مسامات) کمک می کنند ، چربی آن را جذب می کنند و به پوست جلایی خاص میبخشند .

برای استفاده ازماسک ها به نکات آتی تو جه نمایید :                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

اين بيمار ‪ ۲۸‬ساله كه ظرف سه سال تقريبا ‪ ۱۳‬كيلوگرم كرم‌هاي سفيدكننده مصرف كرده بود نابارور شده است و ترك‌هاي شديدي شبيه به ترك‌هاي زايمان روي پوست او پديد آمده است.

پزشكان “بيمارستان همراسميت” در مجله “لنست” نوشتند، مردم نمي‌دانند كه استفاده از اين كرم‌ها مضر است.

كارشناسان گفتند، چنين واكنش‌هاي حادي نادر هستند اما تاثيرات كوچك هم هستند كه شيوع بيشتري دارند.

برخي افراد سياه پوست و در ميزان كمتري برخي از مردم آسيا از كرم‌هاي پوستي غير مجاز سفيدكننده استفاده مي‌كنند.

اين كرم‌ها به دو روش آسيب مي‌زنند.

اين كرم‌ها معمولا حاوي “هايدرواكسيكوينون” (‪ (hydroxyquinone‬يك ماده شيميايي سفيدكننده پوست و دوزهاي بالايي استروئيد هستند.

مصرف هايدرواكسيكوينون در محصولات آرايشي انگليس ممنوع شده است زيرا اين ماده حساسيت شديد پوستي ايجاد مي‌كند.

دوزهاي بالاي استروئيد در حدي كه در كرم‌هاي غيرمجاز يافت مي‌شود، بايد تنها از طريق تجويز پزشك در اختيار افراد قرار گيرد زيرا آنها مي‌توانند اختلال شديدي در سطح هورمون بدن ايجاد كنند.

وی خاطرنشان کرد:‌ خوشبختانه در پی نگرانی‌های موجود با مشارکت و مساعدت سازمان‌های دولتی، موسسات تحقیقاتی و دانشگاه‌ها این استاندارد جدید اجباری شد.

حریری‌مهر تصریح کرد: طبق بررسی‌های انجام گرفته در کارخانه‌های مختلف و براساس نمونه‌های روغن‌های موجود در بازار، حتی با نمونه‌هایی برخورد کردیم که میزان اسید چرب ترانس آنها حتی از هفت نیز کمتر است.

وی با بیان اینکه میزان مصرف روغن مایع در سال‌های اخیر افزایش پیدا کرده است، افزود: براساس جدیدترین آمار به دست آمده بیش از ۴۰ درصد روغن مصرفی مردم را روغن‌ مایع تشکیل می‌دهد که امیدواریم در آینده نزدیک این میزان به ۵۰ درصد برسد.

حریری‌مهر اضافه کرد: ما اگر این دو واقعیت را کنار میزان مصرف سرانه (۵۰ گرم در روز) قرار دهیم می‌توانیم به این نتیجه برسیم که نگرانی بزرگی که از جهت دریافت مقادیر بالای اسیدهای چرب ترانس داشتیم رفع شده که این وضعیت نتیجه همکاری بین بخشی میان سازمان‌های دولتی، دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی و بخش صنعت است.

قائم مقام انجمن صنفی صنایع روغن نباتی ایران خاطرنشان کرد: وقتی بیش از ۴۰ درصد روغن مصرفی یک فرد در روز روغن مایع و بقیه آن روغن جامدی با ترانس کمتر از ۱۰ باشد، می‌توانیم بگوییم که میزان دریافت اسیدهای چرب ترانس در حد ایمن و مطابق با توصیه‌های سازمان‌های بهداشت جهانی شده است و از این پس روغن مصرفی نه تنها عاملی برای به خطر انداختن سلامت مردم نخواهند بود بلکه عاملی برای ارتقاء سطح سلامت جامعه است و روغن‌های جامع هیدروژنه که سال‌ها در کشور ما تولید و مصرف شده‌اند از نقطه ضعف بزرگ، یعنی داشتن مقادیر بالای اسید چرب ترانس تقریبا مبری شده‌اند.

حریری‌مهر در پایان تصریح کرد:‌ مطلب ذکر شده به معنای تشویق مردم برای مصرف روغن جامد نیست و ما همچنان توصیه می‌کنیم که مصرف‌کنندگان برای مصارف خود بیشتر از روغن‌های مایع استفاده کنند ولی در هر حال کیفیت روغن‌های جامد نسبت به پنج یا ۱۰ سال پیش کاملا متفاوت است و با توجه به الگوی مصرف، روغن عاملی در جهت ارتقاء سلامت جامعه خواهد بود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ، در ایران این درخت به صورت وحشی در جنگل های شمال وجود دارد در لاهیجان و رودسر آن را آسیب ، هسی و هسیب و در مازندران به آن سه می گویند .

سیب انواع مختلف درد . انواع وحشی آن كوچك و پرورش یافته آن درشت است . سیب نوع ترش و شیرین دارد .

تركیبات شیمیایی:
سیب دارای ویتامین و مواد مغذی زیادی است و بی مناسبت نیست كه یك ضرب المثل انگلیسی می گوید خوردن یك سیب در روز شما را از رفتن به نزد پزشك بی نیاز می كند.

موادی كه در یك سیب متوسط وجود دارد بشرح زیر است :

انرژی ۲۵۸ كالری
پروتئین ۱/۲ گرم
چربی ۱/۶ گرم
مواد نشاسته ای ۵۹/۶ گرم
كلسیم ۲۴ میلی گرم
فسفر ۱۰ میلی گرم
آهن ۱/۲ میلی گرم
ویتامین آ ۳۶۰ واحد
ویتامین ب ۱ ، ۱۵/۰ میلی گرم
ویتامین ب ۲ ، ۰۸/۰ میلی گرم
ویتامین ب ۳ ، ۱/۰ میلی گرم
ویتامین ث ۱۸ میلی گرم

نكته درخور توجه این است كه ویتامین های وجود در سیب بیشتر در پوست سیب و زیر پوست آن قرار درد ؛ بنا بر این آنهایی كه می توانند پوست سیب را هضم كنند بهتر است كه آن را با پوست میل كنند ؛ همچنین اگر می خواهید پوست سیب را بكنید ، بهتر است آن را خیلی نازك پوست كنید

لاتین: Ferula gumosa Boiss , F.galbaniflua Boiss & Buhse, F.erubescens Bioss.

فارسی: باریجه، اشق، قاسنی

عربی: قنه

انگلیسی: Galbanum

آلمانی: Galban pFlanze, Galbanum

فرانسه: Galbanum

ریخت شناسی:

 گیاهی پایا، مونوکارپ و متمایل به خاکستری با ساقه‌ای به ارتفاع cm ۱۰۰ـ۷۰، قطر بخش میانی ساقه mm۱۵ یا بیشتر، ساقه توپر و در طول رگ‌دار. برگهای قاعده‌ای به ابعاد ۲۰×۳۰ سانتیمتر، چهار بار شانه‌ای با کرکهای متراکم، قطعات انتهائی برگها تقریباً ۱×۵/۱ میلی‌متر با بریدگی شانه‌ای، غلاف برگ فوقانی به ابعاد تقریبی ۴×۵ سانتی‌متر، ضخیم و بدون کرک. دمگل‌ها باز، تعداد انشعاب چترک در حالت میوه ۲۰ـ۱۵ عدد، انشعابات به طول ۴ـ۲ سانتی‌متر، هر چترک واجد ۱۵ تا ۲۰ گل، گلبرگها تقریباً به طول ۵/۱ میلی‌متر، زرد رنگ، فندقه‌ها به ابعاد تقریباً ۸×۱۵ـ۱۰ بال میوه‌ها به عرض ۱ میلی‌متر، حد واسط رگهای پشت میوه‌هایک یا دو شیار وجود دارد .

 گیاه شناسی :

دامنۀ انتشار:

 گیاه باریجه عموماً در کوهستانها و ارتفاعات بالای ۲۰۰۰ متر مناطق زنجان، تهران (شهرستانک)، دماوند و چهارمحال و بختیاری رویش دارد.

عمده رويشگاههاي گياه در استانهاي خراسان ، اصفهان ، تهران ، مازندران ، مرکزي و زنجان مي باشد .

 شيرابه اي که در اثر خراشهاي طبيعي يا مصنوعي از ريشه ، ، ساقه ، برگ و ميوه گياه تراوش مي شود اصطلاحا” گالبانوم” گويند.

صمغ حاصل از گياه ، جز فرآورده هاي فرعي مرتع بوده و بعنوان يکي از مهمرترين گياهان دارويي – صنعتي صادراتي کشور محسوب مي شود.

گلهای معطر آن هرمافرودیت ( اندام نر و ماده را با هم دارند ) هستند و گرده افشانی آنها توسط مگسها صورت می گیرد . این گیاه خودگشن است . گل های این گیاه در ماههای  May  تاJune    ظاهر می شوند و دانه ها در  June   تا Agust  می رسند.
از آنجایی که این گیاه یک گیاه مجاز مشروط به بهره برداری است ، بهره برداری آن از مراتع مستلزم حفظ بقای آن می باشد و معمولاً این کار برعهده ی بهره بردارن است و بیشتر به روش کپه کاری در مراتع صورت می گیرد . این گیاه در خاکهای سبک ( شنی ) ، متوسط ( لومی ) و سنگین ( رسی ) رشد می کند و نیازمند خاک با زهکشی عالی است و از نظر شیمی خاک ، خاکهای اسیدی ، خنثی و بازی ( قلیایی ) را می تواند تحمل کند و نیازمند خاکهای مرطوب است .

در سایه و همچنین در مناطق خیلی سرد نمی تواند رشد کند . این گونه دماهای پایین در حدود ۵- تا ۱۰- درجه سانتیگراد را تحمل می کند . در گزارش دیگر گفته شده حداقل دمای ۱۵- درجه سانتیگراد را تحمل می کند بنابراین در بسیاری از قسمت های کشور به صورت آزاد ( out doors ) رشد موفقی خواهد داشت . از آنجایی که این گیاه نسبت به آسیب ریشه ی اصلی حساس است و تحمل کمی دارد بهتر است آنرا هر چه زودتر در زمین نهایی غرس کرد .

زمان جمع‌آوری:

با توجه به اینکه گیاه منوکارپ می‌باشد باریجۀ اشکی در سال آخر رویش که ساقه ایجاد می‌شود بدست می‌آید و به منظور جمع‌آوری باریجۀ عسلی برش عرضی یا طولی ریشۀ گیاهان از اواخر خردادماه به مدت ۲ ماه بر حسب شرایط اقلیمی مناطق مختلف انجام می‌گیرد. بوتۀ باریجه در سن ۶ـ۷ سالگی در پی بارندگی زمستانی قابل توجه، رشد و نمو مناسبی خواهد داشت و در بهار ساقه‌های هوائی گل‌دهنده تولید می‌کند و در این صورت با تراوش شیرابه به صورت طبیعی یا با ایجاد خراش‌ بر روی ساقۀ آن، امکان بهره‌برداری باریجۀ اشکلی فراهم می‌شود.

در برداشت باریجۀ عسلی یا باریجۀ نرم، ابتدا خاک پای بوته‌های سه ساله به بالا کنار زده می‌شود. بعد از تمیز کردن یقۀ گیاه روی سطح جانبی ریشه برش عرضی ایجاد می‌کنند. برای حفاظت از باران و تابش نور خورشید روی آن سایه‌بان ایجاد می‌کنند باید دقت شود تا لایۀ زایندۀ باریجه در محور میانی گیاه از بین نرود و حداکثر ۳ برش ایجاد شود، به طوریکه بیش از یک سوم مقدار ریشه را در برنگیرد. شیرابه ترشحه بعد از یک هفته با ابزار مخصوص برداشت می‌شود و در حلب جمع‌آوری می‌گردد. پس از برداشت محصول بسته به کوچکی یا بزرگی و قدرت شیردهی و شادابی بوته برش دیگری داده می‌شود. از این‌رو برداشت شیرابه باریجه از هر بوته بین ۱۵۰ ـ ۵۰ گرم متغیر است .
بهترین زمان برای بذر افشاندن ، بلافاصله بعد از رسیدن دانه است که این کار در پاییز در گلخانه انجام می شود در غیر این صورت بذرافشاندن در Aprill  ( در گلخانه ) صورت میگیرد . به محض اینکه نهال ها به اندازه کافی بزرگ شدند بطوریکه براحتی قابل انتقال باشند آن ها را به گلدانهای خاصی منتقل می کنند .

برای این که گیاه کوچک به صدمه ریشه حساس تر است ، آنها را در مکانهای ثابت و در هوای آزاد غرس می کنند . حداقل برای اولین زمستان گیاهان را در یک مالچ حمایتی در هوای آزاد نگهداری می کنند. تکثیر غیرجنسی در پاییز به دلیل اینکه احتمال صدمه ی ریشه وجود دارد ممکن است مضر باشد .
از تمام قسمتهای گیاه به خصوص ریشه ، گم رزین گالبانوم بدست می آید.  گالبانوم دارای خاصیت ضد انقباض (Antispasmodic ) ، ضد نفخ و بادشکن ( Carminative ) ، خلط آور ( Expectorant ) و محرک و مهیج (Stimulant ) است .  

گم رزینی  که از نربری ساقه  ( سربری ساقه ) بدست می آید به نوع اشکی معروف است ولی نوع توده ای آن از تیغ زدن ریشه های بوته های سه ساله به بالا بدست می آید .

تیغ زدن از خردادماه به مدت ۲ ماه توسط تیغ های مخصوصی صورت می گیرد . دو نوع روش تیغ زدن داریم : 

 ۱)  روش برش طولی که به روش شیرازی معروف است ؛ 

 ۲ ) روش برش عرضی که به روش فیروزکوهی معروف است . البته کیفیت شیرابه ی اشکی از شیرابه ی توده ای بیشتر است چون ناخالصی های کمتری دارد .

باید توجه داشت که در هر دو روش برش عرضی و طولی ریشه ، احتمال آسیب به لایه زاینده درونی وجود دارد لذا عمل برش باید با دقت کافی و حتی الامکان با چاقوی تیز و مخصوص صورت گیرد .

صمغ باریجه را براساس مواد غیر محلول شیرابه در الکل ۹۰ درجه به ۴ رتبه ی :

۱ ) باریجه ممتاز ،

۲ ) درجه یک ،

۳ ) درجه دو ،

۴ ) درجه سه  تقسیم بندی می کنند .

 در هر صورت مقدار خاکستر آن نباید بیشتر از ۱۰ درصد باشد.

فرآوردۀ طبیعی:

 فرآوردۀ حاصل از گیاه باریجه دارای بوی قوی، معطر، فاقد و طعم گس و تلخ می‌باشد و به دو شکل سخت و نرم عرضه می‌گردد. باریجه سخت دارای دو نوع باریجه اشکی و توده‌ای می‌باشد.

باریجۀ اشکی در اثر گزش حشرات، خراش طبیعی یا ایجاد شکاف بر روی ساقۀ گیاه به خارج ترشح می‌شود و پس از چند روز شیرۀ حاصل در مجاورت هوا سفت شده از گیاه جدا می‌شود. باریجۀ اشکی به رنگ سفید مایل به زرد یا زرد مایل به سبز یا مایل به قرمز می‌باشد به شکل مدور یا بی‌شکل با سطحی ناصاف و کدر می‌باشد. چنانچه شکسته شود مقطع آن زرد رنگ و شفاف جلوه می‌کند.

 اینگونه باریجه مدت‌ها نرمی خود را حفظ می‌کند، ولی بعداً به مرور زمان سخت و شکننده می‌شود به طوریکه در اثر خرد شدن به صورت گرد درمی‌آید. باریجه توده‌ای و حجیم که از تجمع قطعات اشکی نامنظم واقع در یک قسمت بی‌شکل و خمیری تشکیل می‌شود به صورت قطعاتی به ابعاد مختلف و نامنظم در معرض استفاده قرار می‌گیرد غالباً مایل به سبز، سبز قهوه‌ای، سبز مایل به زرد یا تیره است.

در داخل آن، ناخالصی‌های متفاوت نظیر ریزه‌های خاک، خرده‌های ساقه، برگ و دمبرگ گیاه دیده می‌شود. باریجۀ نرم را باریجۀ عسلی می‌گویند و شیرابه‌ای غلیظ شبیه عسل با بوی تند و نافذ و به رنگ قهوه‌ای تیره می‌باشد. در اثر برش طولی یا عرضی قسمت یقۀ گیاه به خارج ترشح می‌شود و واجد ۳۰ـ۲۵% اسانس می‌باشد. باریجۀ عسلی را از پالایش باریجه توده‌ای نیز بدست می‌آورند .

مواد متشکله:

 الئوگم رزین باریجه دارای ۵ـ۳ درصد اسانس، ۷۰ـ۵۰ درصد رزین، ۴۰ـ۲۰ درصد مواد صمغی، ۱۰ـ۱ درصد رطوبت و مواد معدنی می‌باشد . اسانس باریجه از ۷ گروه ترکیبات مختلف تشکیل شده است:

۱ـ هیدروکربن‌های ترپنی که حدود ۷۵ـ۶۳ درصد اسانس را تشکیل می‌دهد و حاوی Bـ ‌پینن ، ـ پینن، دلتا ـ ۳ ـ کارن و هیدروکربن‌های دیگر مانند میرسن، پاراسیمن، لیمونن، ترپینولن .

۲ـ الکل‌های مونوترپنی و استات

۳ـ سزکوئی ترپن‌ها

۴ـ آزولن‌ها

۵ـ استرهای تیول

۶ـ پیرازین‌ها

۷ـ هیدروکربن‌های با اسکلت غیرترپنی:

استرهای تیول، پیرازین‌ها و هیدروکربن‌های با اسکلت غیرترپنی ترکیباتی هستند که با مقادیر کم و ساختمان‌های کاملاً متفاوت مسئول بوی مخصوص و قوی باریجه هستند . مواد صمغی باریجه حاوی کربوهیدراتهای گالاکتوز، آرابینوز، گالاکتیک اسید، ۴ ـ متیل گلوکوروتیک اسید و آمبلی فرون می‌باشد.

آثار فارماکولوژیکی:

باریجه بیشتر مصرف صنعتی دارد و روی آثار فارماکولوژیک آن کمتر مطالعه شده است. یک مورد تحقیق بر روی ملح اسید گالبانیک (گالبانات سدیم) نشان می‌دهد که باعث کاهش فشار سرخرگی و افزایش ادرار در موش گردیده است .

آثار ضد دردی، ضد باکتری و ضد قارچی عصاره‌های خشک هیدروالکلی حاصل از اندام هوائی، ریشه، باریجۀ اشکی و عسلی و همچنین اسانس آن بررسی شده است که در مقایسه با مورفین اثر ضد دردی ریشه و اندام هوائی آن بیشتر و نوع اشکی معادل و نوع عسلی کمتر از مورفین گزارش شده است .

همچنین اسانس باریجه بر میکروبهای مولد آکنه مؤثر بوده و رشد آنها را مهار می‌کند. عصاره‌های آب، هیدروالکلی، کلروفرمی در نگهداری امولسیون‌ها به مدت ۶ ماه بدون تغییر فیزیکی و اختصاصات ظاهری مؤثر بودند .

موارد استعمال:

از باریجه بیشتر به عنوان طعم‌دهنده در محصولات غذائی مانند نوشابه‌های غیرالکلی و فرآورده‌های گوشتی و یا معطرکننده و تثبیت‌کنندۀ عطرها در فرآورده‌های آرایشی مورد مصرف قرار می‌گیرد. از باریجه در گذشته همراه با آنغوزه در ناراحتی‌های عصبی استفاده می‌شده است . بنابر اعتقاد دامداران مصرف بوتۀ باریجه بوسیله حیوانات اهلی در تولید شیر آنها مؤثر است. لذا در مناطقی که دامداران از نظر تأمین علوفه رمستانه در مضیقه می‌باشند می‌توان اجازۀ جمع‌آوری ساقه‌های خشک شده را پس از ریزش بذرهای تولیدی به آنها داد.

موارد استعمال در گذشته:

در طب گذشته، باریجه در اختلالات مقتضی در درمان تنگی نفس و سرفۀ مزمن مصرف می‌شده است . باریجه اثر نیروبخش، ضد نزله و ضد تشنج دارد ولی امروزه، استفاده از آن در طب داخلی به فراموشی سپرده شده است.

خواص درمانی باریجه :
در استعمال داخلی گالبانوم برای معالجه برونشیت مزمن ، آسم ودیگر ناراحتی های قفسه ی سینه مفید است و یک محرک برای هاضمه است و هم چنین نفخ شکم ، دردهای زکام ( آنفولانزا ) و قولنج را کاهش می دهد . 

در استعمال خارجی از آن به عنوان ضماد برای تورم های اشتعالی ، زخم معده  ،  سوختگی ،  جراحت و ناراحتی های پوستی استفاده می شود  . 

 البته خاصیت ضد صرع  ( Antiepileptic ) و ضد تشنج  ( Anticonvulsant  ) این گیاه توسط هیئت علمی دانشکده علوم پزشکی دانشکاه شهید بهشتی تهران طی مطالعه ای روی موشهای آزمایشگاهی در July ، ۱۹۹۷بررسی شد .

همچنین طی این مطالعه ، ترکیبات اسانس میوه  F.gummosa توسط روشهای تجزیه ای
 Gas Chromatography ( GC ) و Chromatography / Mass Spectroscopy (GS/MS ) Gas تعیین گردید که این ترکیبات به روش تجزیه ای ( GC / MS  ) در جدول زیر آمده است :

لازم به توضیح است که گمان می رود اثرات ضد تشنج و سمی بودن آن به ترتیب به ترکیبات pinene  و α-thujene موجود در اسانس بر می گردد .
از جمله مصارف صمغ باريجه ، کاربرد آن در صنايع عطر و ادکلن سازي، نقاشي ، نساجي و داروسازي است.

يکي از رويشگاههاي با اهميت باريجه ، حوضه هاي آبخيز جنوب و غرب کاشان است که براساس آمار سال ۱۳۷۱ ، بيش از يک ششم باريجه صادراتي کشور(حدود يازده تن ) را بخود اختصاص داده است.

بدليل بهره برداري هر ساله از اين گياه در رويشگاههاي مختلف کشور و به منظور يافتن مناسبترين شيوه ی بهره برداري و برآورد ميزان توانايي آن در توليد محصول ، بررسيهاي مطالعاتي در زمينه شيوه هاي مختلف بهره برداري در چهار مرتع باريجه خيز کاشان ( اسحاق آباد ، ويدوجا ، نشل و مرق) انجام گيرد.
نتايج حاصله نشان داد که ما بين چهار روش بهره برداري مرسوم ( برش عرضي ، برش طولي، نربري و رويش ايژي ) ، برش طولي ، مناسب ترين شيوه در امر بهره برداري شناخته شد. در اين عمليات حداکثر تا چهار برش ، بسته به قطر و سنگ گياه ، آسيب غير قابل جبراني را وارد نياورده و قدرت بازيابي و ترميم زخم وارد شده ، امکان پذير است.
بدليل کيفيت و مرغوبيت بسيار بالاي باريجه ايران نسبت به ساير ممالک حوضه مديترانه ، ساليانه بيش از دهها تن صمغ ، به شکل خام از کشور صادر و فرآورده هاي حاصل از آن با چندين برابر قيمت به کشور سرازير مي شود.

مصارف صنعتی:

از باریجه نوعی چسب مخصوص جهت چسباندن سنگهای قیمتی مانند الماس تهیه می‌شود. خاصیت مهم این چسب بی‌رنگی آن است. با این وجود بعلت اکتشاف و تولید چسب‌های سینتیک، کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. علاوه بر مصارف فوق، اهمیت اصلی باریجه استفاده از آن در صنایع عطر و ادکلن‌سازی است، به طوری که یکی از خریداران اصلی عمدۀ باریجۀ ایران، کشور فرانسه و مؤسسه دیور آن کشور می‌باشد.

منبع:سایت پزشکان بدون مرز

مشخصات گياه شناسي 
زوفا گياهي خشبي و چند ساله است . منشأ اين گياه آسياي صغير گزارش شده و از درياي خزر تا درياي سياه و همچنين در مناطق شني نواحي مديترانه مي رويد  . Hyssopus Officinalis   چهار زير گونه دارد .مهمترين آنها زير گونه Officinalis و زيرگونه Subsp. Canescens مي باشند .

 اين دو زيرگونه در اكثر نقاط جهان به خصوص در اروپاي مركزي مي رويند . سطح برگها و ساقه هاي زير  گونه Officnalis   كاملاً صاف چهارگوش ، مستقيم ، ارتفاع آن متفاوت و بين ۵۰ تا ۷۰ سانتي متر است . پاي ساقه ( قسمب تحتاني ) چوبي و قهوه اي رنگ و از انشعابهاي فراواني برخوردار است ، ولي قسمت فوقاني آن نرم و سبز رنگ مي باشد .

برگهاي صاف ، فاقد دندانه ، باريك ، كشيده و كم و بيش نيزه اي شكل و رنگ آن سبز روشن است . برگها به طول ۲ تا ۴ سانتي متر و به عرض ۵/۰ تا ۱ سانتي متر كه در طول ساقه به صورت متقابل ( به شكل صليب ) قرار مي گيرند. هر دو طرف پهنك پوشيده از حفره هاي محتوي اسانس است . برگهاي حاوي كوتيكول نسبتاً ضخيمي مي باشند كه از خصوصيات گياهان مناطق گرم و خشك است .
گلعا در نواحي فوقاني ساقه هايي به طول ۲۰ تا ۲۵ سانتي متر به صورت چرخه هايي مجتمع كه هر چرخه مركب از هفت تا نه گل مي باشد تشكيل مي شوند . گلها آبي ، صورتي يا سفيد رنگ هستند . رنگ گل در تركيبات تشكيل دهندة اسانس هيچ گونه تاثيري ندارد . ميوه ، فندقة چهار قسمتي و رنگ آن سياه يا قهوه اي تيره و قسمت مياني آن كمي برجسته بوده و ميوه كم و بيش به شكل مثلث است .
مقدار اسانس در پيكر رويشي زوفا متفاوت و بين ۳/۰ تا ۱ درصد مي باشد . مهمترين تركيبات تشكيل دهندة اسانس را (( پينوكامفن )) ( ۵۰ درصد ) تشكيل مي دهد ، از تركيبات مهم ديگر اسانس مي توان از (( آلفا وبتاپينن )) ، (( كامفن ))  والكلهاي سزكويي ترپن نام برد .

 پيكر رويشي اين گياه همچنين حاوي فلاونوئيد ، تانن ( ۵ تا ۸ درصد ) مواد تلخ ( ۳ تا ۶ درصد ) و مواد ديگري مانند (( ديوزمين )) (( هيسوپين )) و تركيبات موسيلاژي است اسانس تلخ ، تند خشك و اندكي گرم كننده است . رويش بذر زوفا در خاكهاي مرطوب و در درجه حرارت مناسب امكان پذير است . اگر بذرها در اوايل بهار كشت شوند پس از دو تا سه هفته سبز مي شوند .

چون بذرها سبك و كوچك هستند ، پس از رسيدن در فصل تابستان از گياه جدا و به اطراف پراكنده مي شوند . تعدادي از اين بذرها ممكن است در فصل پائيز و تعدادي در فصل بهار سال بعد رشد كنند از اين رو گياهان از رشد و نمو يكساني برخوردار نخواهند بود و برداشت آنها توسط ماشين با مشكل مواجه خواهد شد .
رشد اولية زوفا كند است . در سال اول رويش ، اولين گلها در اواخر خرداد و اوايل تير ماه ظاهر مي شوند گياهان از سال دوم از اوايل خرداد به گل مي روند . اگر پس از اولين برداشت ، شرايط اقليمي مناسب باشد گياهان ممكن است در اواخر تابستان ( شهريور ) مجدداً به گل بروند .ابتدا ميوه هاي قسمت تحتاني گياه مي رسند و به تدريج به طرف قسمتهاي فوقاني ساقه ادامه مي يابند . زوفا پنج تا هفت سال عمر مي كند .

خواص درماني
عمدتاً به عنوان خلط آور در برونشيت ، سرفه هاي شديد و آسم مصرف مي شود . اما ضد نفخ و قولنج هم هست و در گذشته با انجير براي رفع يبوست بكار مي رفت ، محرك تعريق در انفلونزا و سرما خوردگي است گل ها در تابستان جمع آوري مي شود .
از عصاره روغني به عنوان مرهم سينه مقدار ۱۰ قطره در ۲۰ ميلي ليتر روغن بادام يا آفتابگردان ريخته و در برونشيت و سرفه هاي شديد بكار مي برند با آويشن و اكاليپتوس به خوبي قابل تركيب است
۱. Txmus vulgaris
۲. Eucalyptus glo bulus
روغن زوفا را در موارد خستگي عصبي،ماليخوليا يا اندوه شديد ۵ تا ۱۰ قطره به آب وان اضافه مي كنند
خلط آور ، ضد نفخ ، شكل دهنده عروق محيطي ، محرك موضعي ، ضد ويروس ايدز Hiv  ، ضد اسپالسم
از دم كرده بخش هوايي زوفا در مراحل اوليه سرماخوردگي و آنفلوانزا محلول داغ بنوشيد ، براي ناراحتي هاي گوارشي و اختلال عصبي كار معده مفيد است .
تنتور زوفا همراه با ساير گياهان خلط آور مانند شيرين بيان ، زنجيل شاهي و آنتيون براي برونشيت و سرفه هاي مقاوم مصزف مي شود .
۳.Glycyrrhiza
۴. inula spp
۵.Pimpinella anisum
شربت زوفا براي سرفه از قسمت هوايي يا گل هاي زوفا تهيه مي شود و براي سرفه هاي مقاوم و ضعف ريه با شيرين بيان يا گل ماهور مخلوط مي كنند .
۶.Ver bascum thpsus

نيازهاي اكولوژيكي
مناطق خشك و گرم و نواحي جنوبي تپه ها ، مناطق مناسبي براي كشت زوفا مي باشند . اين گياه به خشكي مقاوم است ولي در آغاز رويش و همچنين پس از اولين برداشت به آب كافي نياز دارد . پس از اولين برداشت چنانچه شرابط اقليمي مناسب باشد به خصوص اگر آب كافي در اختيار گياه باشد ( در اواخر تابستان ) گياهان مجدداً به گل مي روند .
زوفا به خاك خاصّي نياز ندارد و تقزيباً در هر نوع خاك حتي خاكهاي شني و تهي از مواد و عناصر غذايي رشد مي كند .
براي كشت اين گياه مي توان از مناطق بياباني استفاده كرد . در سطوح وسيع كشت از خاكهايي با بافت متوسط كه حاوي تركيبات كلسيم هستند بايد استفاده كرد . ماسه هاي بسيار نرم ( ماسه هاي بادي ) و خاكهاي اشباع از آب براي كشت زوفا مناسب نيستند .
 (( PH )) خاك براي زوفا بين ۵ تا ۵/۷ مناسب است .  

تناوب كاشت 
زوفا پنج تا هفت سال عمر دارد . در اين مدت تمام نيازهاي گياه توسط زميني كه در آن كشت مي شود بايد برطرف گردد . از اين رو انتخاب زميني مناسب براي كاشت اين گياه ضرورت دارد .

علفهاي هرز در رشد ، نموّ و مقدار مواد مؤثّره زوفا تاثير منفي بر جاي مي گذارد . مبارزه با علفهاي هرز در طول رويش گياه ضروري است . زوفا را با گياهاني مانند غلات ، خردل    و ذرّت مي توان به تناوب كشت كرد . كاشت اين گياه در زمينهايي كه به مقدار زيادي از علف كشهاي يا ماده مؤثرة تريازين    استفاده شده است مناسب نيست .
تناوب كشت زوفا با گياهاني كه بذر آنها پس از رسيدن به اطراف ريزش مي كنند ( مانند رازيانه ، گشنيز … ) و همچنين تناوب با گياهان ريشه اي ( مانند يونجه ، شبدر و … ) مناسب نيست . زيرا اين گياهان در گسترش بيماريها مؤثرند .
زوفا را مي توان چهار تا پنج سال متوالي در يك قطعه زمين كشت كرد . پس از اين مدت بايد با گياهان مناسب به تناوب كشت شود.
موادّ و عناصر غذايي مورد نياز 
زوفا را مي توان در هر نوع خاكي حتي خاكهاي تهي از مواد و عناصر غذايي كشت كرد . ولي براي كشت در مقياس وسيع و افزايش مواد مؤثره عناصر و مواد غذايي كافي در خاك ضرورت دارد . افزودن كودهاي حيواني به زمينهايي كه زوفا كشت مي شود مناسب نيست ، ولي كتربردهاي كودهاي شيميايي به مقادير مناسب ، در توليد مواد موثره تاثير فراواني دارد . قبل از كاشت و در فصل پائيز همراه با شخم توصيه مي شود ۶۰ تا ۸۰ كيلوگرم در هكتار اكسيد فسفر ، ۶۰ تا ۸۰ كيلوگرم در هكتار اكسيد پتاس به خاك اضافه شود . فصل بهار قبل از كشت ۴۰ تا ۵۰ كيلوگرم در هكتار ازت بايد به خاك اضافه شود .
با افزايش سن گياه نياز آن به ازت زياد مي شود . به طوري كه افزودن كودهاي ازت به خاك گياهان چند ساله سبب بهبود رشد و افزايش كميّت و كيفيّت مواد مؤثرة زوفا مي شود . مقدار ازت به شرايط اقليمي رويش گياهان بستگي دارد از اين رو هر سال در فصل بهار ۶۰ تا ۹۰ كيلو گرم در هر هكتار ازت بايد به صورت سرك در اختيار گياهان قرار گيرد . محلولهاي غذايي سبب تسريع در رشد ، افزايش عملكرد پيكر رويشي ، و افزايش مواد مؤثرة زوفا مي شوند.

آماده سازي خاك 
پس از برداشت گياهاني كه با زوفا تناوب كشت شده اند بايد بقاياي آنها را جمع آوري كرد . فصل پائيز پس از افزودن كودهاي شيميايي بايد شخم عميقي زده شود . در فصل بهار بستر خاك را بايد براي كشت گياه آماده كرد .
هنگام كاشت ، خاك بايد مرطوب و زمين فاقد هرگونه پستي و بلندي باشد . بدين جهت شخم در فصل بهار مناسب نيست زيرا از رطوبت خاك بشدت كاسته مي شود و رويش گياهان با مشكل مواجه مي سازد .

تاريخ و فواصل كاشت
اوايل بهار ( نيمه دوم اسفند ) زمان مناسبي براي كشت زوفاست . تأخير در كاشت مناسب نيست و سبب كاهش جوانه زني بذرها مي شود . فاصله بين رديفها به روش برداشت محصول و نوع ماشينهاي برداشت بستگي دارد و معمولاً بين ۵۰ تا ۷۰ سانتي متر مناسب است .

عمق بذر زوفا در موقع كاشت بايد يك تا دو سانتي متر باشد . كشت در اعماق بيشتر مناسب نيست ، زيرا نه تنها تمام بذرها سبز نمي شوند بلكه سبب عدم يكساني در جوانه زني آنها گشته و برداشت مكانيزه را با مشكل مواجه مي كند . تعداد بذر در هر متر طول رديف ۱۲۰ تا ۱۵۰ عدد و مقدار بذر براي هر هكتار زمين به كيفيت آن بستگي دارد و بين سه تا پنج كيلو گرم مناسب است . تراكم مطلوب ۷۰ هزار بوته در هكتار است .

روش كاشت  
از آن جايي كه بذرهاي زوفا قوة رويشي مناسبي دارند ، كشت مستقيم در زمين اصلي نتايج مطلوبي داشته و در اكثر كشورها براي كشت زوفا از اين روش استفاده مي شود . كشت زوفا به صورت رديفي و با استفاده از رديف كار انجام مي گيرد پس از كاشت ، زمين را بايد آبياري كرد .
چنانچه اين گياه در شيبها كشت مي شود ، جهت رديفها بايد برخلاف جهت شيب زمين باشد . در گذشته در برخي از كشورها تكثير زوفا به روشهاي غير مستقيم ( كشت در خزانه ) و يا حتي به روش رويشي انجام مي گرفته است . ولي در حال حاضر در اكثر كشورهايي كه اين گياه كشت مي شود براي تكثير ، از روش مستقيم استفاده مي شود .

مراقبت و نگهداري 
   مبارزه شيميايي با علفهاي هرز به تنهايي كافي نيست و وجين مكانيكي به همراه استفاده از علف كشها بسيار مناسب است . قبل از كاشت و يا پس از كاشت و قبل از رويش بذر مي توان از علف كش مركازين به مقدار سه تا چهار كيلوگرم در هكتار به صورت محلول پاشي استفاده كرد . اين علف كش پس از دو ماه اكثر علفهاي هرز زمين را از بين مي برد .
چنانچه فصل بهار هوا گرم و كم باران باشد كاربرد علف كش مركازين مناسب نيست و تاثير نامناسبي روي زوفا خواهد داشت . در اين صورت قبل از رويش گياهان مي توان از علف كش يك درصد گلون و يا گراماكسون به صورت محلول پاشي عليه علفهاي هرز استفاده نمود .
در سال اوّل رويش هنگامي كه ارتفاع گياهان به ۱۰ تا ۱۵ سانتي متر برسد ، مي توان از علف كش آفالون به مقدار ۱ تا ۵/۱ كيلوگرم در هكتار يا مركازين به مقدار ۵/۱ تا ۳ كيلوگرم در هكتار استفاده كرد .

براي مبارزه با علفهاي هرز گياهان چند ساله ( از سال دوم به بعد ) در اوايل بهار ، قبل از رويش مجدد گياهان مي توان از لف كش مركازين به مقدار پنج تا شش كيلوگرم در هكتار استفاده نمود .
سانتي متر مي رسد مي توان از علف كش آفالون به مقدار ۵/۱ تا ۵/۲ و يا مركازين به مقدار دو تا چهار كيلوگرم در هكتار به صورت محلول پاشي استفاده كرد .
كاربرد علف كش سيس ۶۷ به مقدار ۲۰ كيلوگرم در هكتار يا كاراگارد به مقدار پنج تا هفت كيلوگرم در هكتار عليه علفهاي هرز چند ساله كه داراي ريزوم ، پياز يا غده هستند نتايج مطلوبي به دنبال دارد . پس از استفاده از اين علف كش ممكن است رشد و نمو زوفا كمي كند شود . ولي گياهان پس از مدتي به رشد مطلوب و عادي خود ادامه مي دهند . در زمينهايي كه زوفا كشت مي شود ممكن است .

گياهاني مقاوم به علف كشها وجود داشته باشند . اين گياهان نه تنها رشد زوفا را دچار مشكل مي سازند بلكه بر كيفيّت اسانس زوفا تاثير منفي مي گذارد . از اين رو لازم است خاك فواصل بين رديفها و حتي المقدور گياهان را برگردان كرد ، تا علاوه بر وجين علفهاي هرز مقاوم ، تهويه خاك نيز انجام گيرد . اين عمل سبب تسريع در رشد و نمو زوفا مي شود .
اخيراً براي مبارزه با علفهاي هرزي كه به علف كشها مقاوم شده اند پس از اولين برداشت از محلول رگلون يك درصد استفاده مي شود ( از اين علف كش براي علفهاي هرز زوفاهاي چند ساله استفاده مي شود ) . چنانچه استفاده از مركازين در فصل بهار امكان پذير نباشد اوايل اُرديبهشت ماه مي توان از داكتال به مقدار ۲۰ كيلوگرم در هكتار استفاده كرد.زمان مناسب راي وجين مكانيكي علفهاي هرز ايام گلدهي است.سوزاندن علفهاي هرز نيز در بعضي مواقع نتايج مطلوبي به همراه دارد سفيدك پودري يكي از بيماريهاي قارچي است كه خسارت سنگيني را به محصول وارد مي كند . از نشانه هاي اين بيماري سفيد شدن سطح برگهاست كه در نهايت منجر به مرگ گياه مي شود .
برخي آفتها ( مانند تريپس  ) ممكن است صدمه هاي سنگيني به گياه وارد آورند . اين آفتها سبب چروكيده شدن برگها و كاهش محصول مي شوند . براي مبارزه با آنها قبل از گلدهي از آفت كشهايي كه موادّ مؤثرة آنها را ديكلرفوس ( ۱/۰ درصد ) ، دي متوات ( ۱/۰ درصد ) و يا موينفوس ( ۱/۰ – ۲ درصد ) تشكيل مي دهند مي توان استفاده نمود .
برداشت محصول
اگر هدف از كاشت زوفا استفاده از پيكر رويشي آن براي ادويه باشد ، اوايل گلدهي بايد برداشت شوند . اگر به منظور استخراج اسانس كشت شده باشند ، گياهان را در مرحلة گلدهي كامل ( اوايل تابستان ) بايد برداشت كرد .
برداشت اندامهاي مورد نظر گياه بايد از ناحيه فوقاني ساقه هاي چوبي صورت گيرد . چنانچه ساقه هاي چوبي با ساير قسمتهاي مورد نظر مخلوط شوند نقش موثري در كاهش كيفيت اسانس زوفا دارد . اگر هنگام برداشت ، هوا خشك باشد و آفتاب شديد نتابد ، پيكر رويشي برداشت شده را مي توان براي مدتي روي زمين قرار داد و پس از كاهش رطوبت ، آنها را به خشك كن منتقل كرد . دماي مناسب براي خشك كردن پيكر رويشي با استفاده از خشك كنهاي الكتريكي ۳۰ تا ۳۵ درجه سانتيگراد است . اندامهاي خشك شده را بايد بسته بندي و در مكان مناسب انبار كرد .
عملكرد پيكر رويشي در سال اول دو تا سه تن در هكتار و در سال دوم شش تا ده تن در هكتار ( وزن تازه گياه ) كه از آن به ترتيب ۴/۰ تا ۸/۰ و ۵/۱ تا ۲ تن پيكر رويشي خشك حاصل مي شود . از هر هكتار زوفاي كشت شده ۸ تا ۱۵ كيلوگرم اسانس استحصال مي شود .

جمع آوري بذر  
در اواخر تابستان ( اوايل شهريور ) هنگامي كه بيش از ۷۰ تا ۸۰ درصد بذرها رسيدند زمان مناسبي براي جمع آوري بذر زوفاست . خشك كردن بذرها با استفاده از خشك كنهاي الكتريكي بايد با دقت انجام گيرد .
زيرا غفلت ( درجة حرارت زياد يا باقي ماندن بذرها براي مدت زيادي در خشك كن ) به شدت سبب كاهش قوّة رويشي بذرها مي شود . از اين رو توصيه مي شود يذرها به همراه پيكر رويشي خشك شوند  سپس بذرها را بوجاري ، تميز و بسته بندي كرده و در جاي خشك و خنك نگهداري شوند (۵ ).
عملكرد بذر متفاوت است و به شرايط اقليمي محل رويش گياه بستگي داشته و بين ۳/۰ تا ۶/۰ تن در هكتار مي باشد.

  RSS