گلابي ميوه اي است سبز يا زرد رنگ ، آبدار و مخروطي شکل که داراي طعمي خوش و معطر است. گلابي را شاه ميوه يا آمرود هم مي نامند و به ميوه پيوندي و شاداب آن شاه آمرود گويند. گياه گلابي بومي آسياي غربي و اروپاي شرقي مخصوصاً نواحي شمال غربي ايران و کوههاي قفقاز مي باشد. گلابي بعد از سيب مهم ترين ميوه دانه دار دنيا و ايران به شمار مي آيد. گلابي را در زبان عربي سَفرجَل يا عَرمُوط و در زبان انگليسي PEAR مي گويند.

گونه هاي مختلف گلابي طعم هاي گوناگون از ترش تا شيرين دارند . اين ميوه حاوي ويتامين هاي E و C ، کلسيم، آهن، منيزيم و روي است. چون گلابي ميوه اي آبدار و حاوي ويتامين C مي باشد ، در زيبايي پوست شما بسيار مؤثر است. يکي از خواص گلابي ملين بودن آن است . همچنين دانه هاي ريزي که در موقع خوردن گلابي زير دندان احساس مي کنيد، براي دفع مواد زائد بدن بسيار مؤثر است.

گياه گلابي و انواع آن

درخت گلابي در برابر سرما از سيب حساس تر است. گل هاي گلابي در بهار کمي زودتر از سيب باز مي شوند ، به همين دليل بيشتر در معرض خطر سرماي بهاره قرار مي گيرند . در تابستان، گياه گلابي گرما را بيشتر از سيب تحمل مي کند. گل و ميوه گلابي در انتهاي شاخه ها و سيخک هاي دو ساله بوجود مي آيد ، بنابراين هنگام هرس درختان بارور ، بايد در حفظ سيخک ها دقت کرد. ميزان محصول در باغ هاي معمولي به 45 تن در هکتار مي رسد. تعداد ارقام گلابي موجود در ايران حدود 120 نوع است. مهمترين ارقام بومي عبارتند از :

شاه ميوه کرج ، شاه ميوه خراسان ، شاه ميوه اصفهان ، گلابي نطنز کاشان ، محمدعلي مشهد ، سه فصله کرج ، سيبري ، گلابي پيغمبري .

از گلابي هاي خارجي نيز که کم و بيش در ايران کشت مي شوند مي توان : آنژو، وينترنليس، بارتلت، دوشس، ژاندارک، باسه، کولمار، بوره ژيفار و دوينه دوکوميس را نام برد. بارتلت که در اروپا بنام ويليامز مشهور است، مهم ترين و پر کشت ترين گلابي در دنيا به شمار مي رود.

يک نوع گلابي جنگلي که در کهکيلويه مي رويد و تخم آن زياد است را انجوجک مي نامند. ميوه آن قابل استفاده نيست، ولي زماني که ميوه روي خاک مي افتد و مي پوسد، تخم آن را جمع آوري مي کنند که استفاده درماني زيادي دارد.

خواص درماني گلابي

قسمت هايي از درخت گلابي که مورد استفاده غذايي و درماني قرار مي گيرد: 1- ميوه 2- برگ 3- پوست درخت آن است. گلابي را مي توان بصورت خام يا پخته ( مربا و کمپوت) مصرف کرد.

• گلابي ميوه اي عالي و گوارا و پرآب است که خاصيت لينت دهندگي دارد. افرادي که يبوست دارند سعي کنند 1 تا 2 عدد گلابي در روز بخورند و بلافاصله 1 ليوان آب ولرم بنوشند که خاصيت ملين آن قوي تر شود.

• گلابي ميوه اي است که به آساني هضم و جذب بدن مي شود.

• گلابي داراي دانه هاي بسيار ريزي است که خصوصاً نزديک هسته آن زياد است. اين دانه ها از جنس سلولزاست و در دستگاه گوارش هضم نمي شود. از اين رو با عبور از دستگاه گوارش ، معده و روده را پاک مي کند و کليه مواد زائد باقيمانده در شکم را دفع مي کند.

• پوست گلابي که در معرض نور خورشيد قرار دارد ، از نظر ويتامين ها غني تر است. به علاوه قسمت عمده فيبر گلابي در پوست آن است ، لذا نبايد هنگام خوردن ، پوست آن را جدا کنيد.

• کساني که مبتلا به فشار خون هستند ، اگر به طور مرتب گلابي بخورند خون آنها تصفيه خواهد شد .

• گلابي براي غدد داخلي بدن بسيار مفيد است . تانن و پتاسيم آن، اسيد اوريک را به هر اندازه که باشد حل مي کند. به همين جهت افراد مبتلا به نقرس، آرتروز و رماتيسم مي توانند از آن بهره زيادي ببرند.

• گلابي براي معالجه امراض سينه يک ميوه عالي است و اين خاصيت مربوط به تانن آن است و اگر گلابي کمي گس باشد براي سينه بهتر است.

• گلابي به علت دارابودن ارسنيک رعشه را درمان مي کند.

• ماده مهم ديگري که در گلابي موجود است عنصر بور( BORON ) است که با افزايش جذب کلسيم ، از بروز پوکي استخوان به خصوص در زنان يائسه جلوگيري مي کند.

• موادي که براي استخوان ها مفيدند، براي مغز نيز نافع اند. گلابي هم از اين قاعده مستثني نيست و از ميوه هايي است که براي حافظه و تمرکز حواس مفيد است.

• مواد موجود در گلابي براي تقويت بدن پس از بيماري هايي که نيرو و توان انسان را تحليل مي برد، بسيار مفيد است. شايد به همين دليل است که براي بيماران کمپوت گلابي مي بريم. در دوران نقاهت بيماري هايي چون سل، کم خوني و ضعف شديد خوردن مخلوط آب گلابي و به بسيار مفيد است.

• گلابي يکي از ميوه هاي ضدعفوني کننده يا ضد مسموميت است و اين خاصيت به دليل ادرارآور و ملين بودنش است.

• گلابي موجب شادابي و طراوت بدن و پوست مي شود.

• گلابي براي بيماران ديابتي ميوه بسيار مناسبي است ، چون قسمت اعظم قند آن سلولز، سوربيتول و لوولوز است . شايد به همين دليل حکيم عاليقدر ايراني ابوعلي سينا، گلابي يا کمپوت آن را براي اکثر بيماران مجاز دانسته و آن را" شاه ميوه" خوانده است.

• گلابي ترشح بزاق را افزايش مي دهد ،در نتيجه هضم غذا را آسان مي کند . پس پوره آن براي سالمندان بسيار مفيد است.

• فيبر موجود در گلابي لينين(LININ) است که غيرقابل حل بوده و براي کاهش کلسترول خون بسيار مؤثر است.

در مورد برگ آن؛

• جوشانده برگ گلابي براي کليه بسيار مفيد است ، چون ادرارآور ، ضدعفوني کننده و ميکروب کش مثانه است. از اين رو مبتلايان به عفونت ادراري حتماً بايد آن را مصرف کنند. سنگ مجراي ادرار را دفع مي کند ، براي اين منظور100 گرم برگ جوان درخت گلابي را در يک ليتر آب به مدت 20 دقيقه دم کنيد و آن را در سه وعده به ميزان 1 تا 2 استکان تناول کنيد.

• دم کرده برگ گلابي دارويي شفابخش براي بي خوابي است، اعصاب را آرام مي کند و سردردهاي ميگرني را درمان مي کند.

• انجوجک که تخم گلابي جنگلي است ، دفع کننده کرم است و اعصاب متشنج را تسکين مي دهد و اگر آن را کوبيده و شيره آن را بگيرند ، براي بندآمدن خونريزي زياد در قاعدگي مفيد است.

تذکر :

* هضم پوست گلابي کمي مشکل است، از اين رو کساني که معده ضعيفي دارند آن را با پوست نخورند يا آن را بصورت کمپوت مصرف کنند.

* بهتر است گلابي کاملاً رسيده را مصرف کنيد تا خواص آن بيشتر و هضم آن راحت تر باشد.

* بهتر است پس از خوردن گلابي آب سرد ننوشيد ، زيرا در افراد حساس ايجاد نفخ مي کند.

احاديث و نظرات بزرگان

در مورد نظر ابوعلي سينا در مورد گلابي صحبت کرديم . ولي جالب است بدانيد که احاديث زيادي در مورد گلابي وجود دارد مثلا در حديثي آمده:

" هر کس ناشتا گلابي بخورد ، آب نطفه او پاک و فرزندش نيکو خواهد شد."

امام صادق عليه السلام فرمودند :

" گلابي معده را پاک و آن را تقويت مي کند" و باز فرموده اند: " خوردن گلابي در حال سيري سودمندتر از خوردن آن در حال گرسنگي است. کسي که دلش گرفته و اندوهناک است ، بايد گلابي را بعد از غذا بخورد."

مواد موجود در 100 گرم گلابي خام

انرژي	58 کيلو کالري
کربوهيدرات	15 گرم
فيبر خام	3/1 گرم
فيبر خوراکي	8/2 گرم* (منبع خوب)
کلسيم	11 ميلي گرم
آهن	25/0 گرم
روي	12/0 گرم
پتاسيم	125 ميلي گرم* (منبع خوب)
فلوئور	18 ميکروگرم* (منبع خوب)
ويتامين A	9/1 RE
ويتامين E	4/0 ميلي گرم* (منبع خوب)
ويتامين C	4 ميلي گرم
فولات	7 ميکروگرم* (منبع خوب)

گلابي حاوي ريزمغذهايي چون فلوئور، سلنيوم ، کرم و بور است که براي سلامتي و تأمين ريزمغذي هاي بدن بسيار مفيد است.

فهرست منابع :

* خواص ميوه هاي خوراکي ، تأليف مرتضي نظري

* زبان خوراکي هاي 1 ، تأليف دکتر جزايري

* مجله دنياي تغذيه

* جدول ترکيبات مواد غذايي انستيتو تغذيه ايران

1. تخم گشنیز را پودر کرده و با نسبت مساوی با شکر و یا عسل مخلوط کنید برای تقویت بدن بسیار مفید است .
2. معده را تقویت می کند .
3. خوذن تخم گشنیز با غذا به هضم غذا کمک می کند .
4. ادرار آور است .
5. قاعده آور است.
6. کرم های معده و روده را از بین می برد .
7. برای برطرف کردن تب تیفوئید مفید است .
8. خاصیت ضد باکتری درد و بیماریهای عفونی روده را برطرف می کند.
9. تب های نوبه ای را از بین می برد.
10. برای نرم کردن سینه از جوشانده تخم گشنیز استفاده کنید.
11. جوشانده تخم گشنیز خواب آور است .
12. زکام را برطرف می کند .
13. تخم گشنیز شیر را در مادران شیر ده زیاد می کند.
14. برای تسکین درد دندان تخم گشنیز بجوید .
15. تقویت کننده قلب است .
16. جوشانده تخم گشنیز یا خوردن تخم گشنیز بوداده اسهال خونی را برطرف می کند.

1. آّ گشنیز خواب آور است .
2. مسکن و آرام کننده است .
3. مسمومیت های حاصله از مواد پروتئینی را برطرف می کند .
4. با غذا گشنیز بخورید تا از ترش شدن غذا جلوگیری کند .
5. تشنگی را برطرف می کند .
6. طحال را تمیز و تقویت می کند .
7. برای فتق مفید است .
8. برای برطرف کردن بوی بد دهان سوپ گشنیز بخورید.
9. دل درد را برطرف می کند.

ميوه گياه جوز هندي كه در نواحي گرمسيري به ملكه ميوه‌ها شهرت دارد ، يكي از غني‌ترين مواد خوراكي گياهي محسوب مي‌شود و حاوي تركيباتي به نام گزانتون‌ها با فنل‌هاي گياهي فعال بيولوژيك با ساختاري شبيه فلاونوئيدهاست كه به نظر مي‌رسد خواص آنتي اكسيداني داشته باشد.

همچنين منبع خوبي از ساير ملكول‌هاي فعال بيولوژيك شامل فلاونوئيدها ، بنزوفنون‌ها ، لاكتون‌ها ، اسيدهاي فنليك ، ويتامين‌ها ، املاح معدني ، اسيدهاي آمينه و نيز حاوي مواد مغذي همچون روي ، آهن ، مس ، كلسيم ، ژرمانيوم و غيره است.

تحقيقات انجام شده دخالت جوز هندي در ارتقاي سلامت را از طريق موارد زير نشان داده‌اند:

با محتواي آنتي اكسيداني در برابر راديكال‌هاي آزاد اثر حفاظت‌بخش دارد

به حفظ سلامت سيستم ايمني كمك مي‌كند

قابليت ارتجاع‌پذيري مفاصل را تقويت مي‌نمايد

اثرات مفيدي بر ذهن دارد

آلرژي را كاهش مي‌دهد

از التهاب مفاصل مي‌كاهد

به كنترل درد كمك مي‌كند. 

گياهی علفی و پايا داراي ساقه اي به ارتفاع 5/2 متر كه ريشه هاي قطور و درون آن شيرابه اي شيري رنگ جريان دارد. برگ هاي متناوب و پوشيده از تارهاي فراوان و گلهاي آن به رنگ آبي و در تابستان از تير تا شهريور ظاهر مي گردد. گلها با طلوع آفتاب باز مي شوند و در غروب يا هواي مه آلود به صورت ناشكفته جلوه مي‌كنند. پرورش كاسنی احتياج به مراقبت زيادي ندارد و بيشتر بصورت وحشي مي رويد.

مواد مؤثره : گليكوزيد تلخ (شيكورين يا سيكورين) و املاح (سولفاتها، فسفاتهاي سديم، منيزيم، پتاسيم، نيترات پتاسيم)، انيولين، قندهاي مختلف، موسيلاژ، كمي تانن، ويتامين ث. 

خواص درماني : مقوي معده، مفيد براي امراض كبدي (حرارت صفراوي، نوسازي ياخته هاي كبدي)، تقويت كننده عمومي بدن، تصفيه كننده خون، مفيد براي درد مفاصل، زيادكننده شير مادران، درمان يرقان، كاهش دهنده چربي خون.

روش استفاده : قسمت مورد استفاده : برگ، گل و ريشه به شكل دم كرد .

ريشه كاسنی + دانه و برگ شويد + شاهتره + ليمو عمانی : كاهش چربي خون

عوارض جانبي: در مورد مصرف كاسني عارضه جانبي علمي و مطالعه شده گزارش نشده اما استفاده طولاني مدت باعث كاهش فشار خون مي شود كه با قطع دارو برگشت پذير است و در منابع قديمي توصيه شده كه مصرف كاسنی از بين برنده پرز يا مخاط معده مي باشد.

داروها : پودرهاي تقويت كننده جنرال تونيك، قرص كاهش چربي خون (آنتوم)

زنجبیل از گیاه زرد رنگ دارای رگه‌های بنفش با نام علمی (Zingiber officinale) بدست میاید. اگرچه معمولا" از زنجبیل به عنوان ریشه آن گیاه نام برده می‌شود ولی در اصل قسمت مورد استفاده گیاه ساقه متورم شده زیرزمینی آن است که "ریزوم" نام دارد.

[ویرایش] پیشینه

زنجبیل از زمانهای دور در چین مورد استفاده بوده وهنوز هم درطب سنتی چین نقش مهمی ایفا می‌کند. در ایران قدیم نیز این گیاه با نام ژنگویر شناخته شده بود و کاربرد داشت و از ایران و کشورهای عربی به سوی غرب سفر کرد. در غرب پزشکی یونانی به نام "دیوسکوریدس" اولین بار در قرن اول میلادی استفاده طبی زنجبیل را ثبت کرد، گرچه قرنها قبل از آن این گیاه آروماتیک از کشورهای خاور دور به اروپا صادر می‌شد، تا زمان قرون وسطی، به عنوان یک ماده اولیه آشپزی در اروپا کاملاً شناخته شده بود.

امروزه این گیاه در بیشتر مناطق استوایی کشت می‌شود. متخصصان طب هندی "آیورودا" از آن به عنوان داروی جهانی نام می‌برند؛ این امر نه تنها به خاطر خواص ضد قارچی، ضد باکتری آن است، بلکه به خاطر اثر تسکین بخش آن بر روی دستگاه گوارش هم هست، که اینها باعث شده هندیان بیش از 2000 سال زنجبیل را مصرف کرده‌اند ویکی از بهترین شفا بخش‌های طبیعی برای درمان بیماری‌های مسافرت، حالت تهوع و سرگیجه در غرب مطرح کرده و برخلاف بعضی داروهای مرسوم این بیماری‌ها هیچ عوارض جانبی منفی ندارد.

در پژوهشی که در دانمارک انجام شد به 40 نفر از دانشجویان نیرو دریایی یک گرم پودر زنجبیل و به 40 نفر دیگر مقداری دارونما داده و مشاهده شد زنجبیل به مرتب در کاهش دفعات استفراغ و از بین بردن عرق سرد موثر بوده. بعضی کارشناسان، زنجبیل را برای درمان تهوع صبحگاهی دوران حاملگی توصیه می‌کنند. البته لازم به تذکر است در این خصوص همیشه با پزشک مشورت نمایید.

[ویرایش] ادویه‌ای آرامبخش

ریشه خوراکی زنجبیل

مطالعات نشان داده‌اند که زنجبیل می‌تواند باعث جلوگیری از تهوع ناشی از عمل جراحی و شیمی درمانی شود، مطالعات بالینی در لندن انجام شد نشان داد مصرف یک گرم پودر زنجبیل در جلوگیری از حالت تهوع و استفراغ بعد از عمل جراحی به اندازه داروهای آرام‌بخش مرسوم موثر است. خاصیت گرم کنندگی و فعال کنندگی زنجبیل آن را به عنوان شفابخش خانگی معرفی کرده.

اگر به کشیدگی عضله دچار شده اید، گلودرد دارید و یا از بیماری مسافرت در رنج هستید برای خود یک تونیک زنجبیل درست کنید و میل نمائید تا به قدرت شفا بخش فوق العاده آن پی ببرید. زنجبیل فواید فراوانی برای سلامتی دارد. مطلب ما درباره ساقه گرد پیچ خورده‌ای است که گاهی برای غذا سرخ کردنی از آن استفاده می‌شود.

زنجبیل را می‌توان به آب گرم اضافه کرد و در مواقع سرمازدگی پاها را در آن قرار داد. در مواقع دندان درد می‌توان آن را جوید و هنگام گلو درد از غرغره آن استفاده کرد. همچنین برای درمان سرماخوردگی آن را به آب گرم، لیمو و عسل افزود .اگر علاقه‌ای به استفاده از این محلولها ندارید می‌توانید آن را پس از خرد کردن برای تسکین سردرد به ناحیه پیشانی بمالید ؛ روغن زنجبیل را می‌توان با روغنهای دیگر رقیق کرده و برای تسکین دردهای ناشی از کشیدگی ماهیچه آسیب دیده روی آن ماساژ داد تا گردش خون را بهبود بخشیده و باعث تسکین درد شود."

دلیل معجزه‌گر بودن زنجبیل اجزای تشکیل دهنده اصلی زنجبیل شامل نشاسته، اسانسها مانند زینجیبرن (zingiberen) كه به زنجبیل بوی خاص مید هد، و رزین است. به نظر میرسد بیشتر ارزش درمانی زنجبیل به واسطه ترکیبات ادویهای آن یعنی جینجرول‌ها (Gingerols) است که طعم تند و سوزاننده آن ناشی از آنهاست، اگرچه هنوز طرز عمل آن مشخص نیست.

کاربردهای دیگر زنجبیل:

• زنجبیل تازه را برای سرماخوردگی و آنفولانزا بکارببرید.
• زنجبیل خشک شده را جهت درمان سرگیجه و تهوع مصرف کنید.
• قرص آن را برای درمان آرتریت و مشکلات گردش خون مورد استفاده قراردهید.

توجه داشته باشید که مصرف زنجبیل در افراد دچار زخم معده و یا زخم دوازدهه و یا هم‌زمان با مصرف داروهای ضد انعقاد - که می‌تواند برای رقیق شدن خون شوند - اکیداً منع شده است.همچنین در مورد استفاده از گیاهان دارویی، بویژه اگر به نوزاد خود شیر می‌دهید یا باردار هستید با پزشک خود مشورت کنید.

1. برای رفع دندان درد و گوش درد یک قطره از اسانس میخک و یا روغن آنرا روی دندان بمالید و یا در گوش بچکانید .
2. میخک تقویت کننده مغز می باشد و کسانیکه حافظه ضعیف دارند باید از دم کرده میخک استفاده کنند.
3. میخک از سرطان جلوگیری کرده و حتی درمان کننده سرطان می باشد .
4. برای رفع سردرد مفید است.
5. در برطرف کردن فلج و لقوه موثر است .
6. ضعف اعصاب را درمان می کند .
7. برای رفع تنگی نفس مفید است .
8. کسانیکه مبتلا به بیماری سوواس هستند برای درمان آن باید میخک بخورند .
9. مقوی معده و جهاز هاضمه است
10. کبد و کلیه را تقویت می کند .
11. سکسکه را برطرف می کند .
12. برای تقویت نیروی جنسی سرد مزاجان مفید است بدین منظور باید 2 گرم از پودر میخک را با شیر مخلوط کرده و هر روز بمدت یک هفته از آن استفاده کرد .
13. کسانیکه قطره قطره ادرار می کنند برای درمان آن باید چای میخک بنوشند .
14. میخک اشتهاآور است .
15. بدن را تقویت می کند .
16. برای ترمیم قرنیه چشم و برطرف کردن لکه در چشم ، می توان چند قطره از محلول آبی میخک در چشم بچکانید .
17. میخک تب بر است .
18. میخک کرم کش است و داروهای کرم کش دارای میخک می باشند .
19. برای گردش خون و قلب مفید است.
20. اسهال و دل درد را تقویت می کند .
21. برای درمان کمردرد ، چای میخک و یا دو قطره اسانس میخک را با آب گرم و یا چائی مخلوط کرده و بنوشید .
22. نوشیدن یک فنجان چای میخک بعد از غذا گاز و درد معده را از بین می برد
23. استفاده از میخک گرفتگی عضله را از بین می برد.

درخت میخک بومی جزائر اندونزی و اقیانوسیه است و بعلت زیبایی خاصی که درد امروز در بیشتر نقاط دینا بعنوان درخت زینتی پرورش داده می شود . البته در مناطق سردسیر این گیاه در گلخانه و گرم خانه نگهدری می شود .در قدیم الایام میخک ادویه ای گران قیمت بوده که تنها پادشاهان و ثروتمندان مکی توانستند از آن استفاده کنند
میخک درختی است کوچک و مخروطی شکل که برگهای آن هیچ وقت زرد نمی شود ودر تمام طول سال سبز است . ارتفاع این درخت تا 10 متر می رسد . برگهای آن نوک تیز و بیضوی و دم برگهای آن قرمز رنگ است و به درخت زیبایی مخصوصی می دهد
گلهای میخک کوچک و مجتمع بصورت خوشه هایی شامل 10 تا 25 گل می باشد .
وجه تسمیه این درخت بدین دلیل است که غنچه های خشک شده آن که کوچک و بطول یک سانتی متر است بشکل میخ کوچک می باشد .

  RSS